Statik HTML və server rendering → jQuery
1991 – bu gün · 2006 – bu gün
Nə dəyişdi
- State harada yaşayır
Statik HTML və server rendering
Serverdə: todo siyahısı server datasıdır; cari filtr URL-də və gizli forma sahələrindədir.
jQuery
DOM-da:
<li>-nindoneclass-ı varsa, todo bitib; sayğac elementləri saymaqla tapılır.- Səhifə necə render olunur
Statik HTML və server rendering
Server hər sorğu üçün bütün səhifəni HTML sətri kimi yazır; brauzer onu sadəcə göstərir.
jQuery
İlk HTML-i server göndərir. Yeni elementlər
$("<li>")ilə qurulub sona əlavə olunur.- Dəyişiklikdə nə baş verir
Statik HTML və server rendering
Hər hərəkət bir sorğudur: forma POST-u və ya link GET-i, cavabında tam yeni səhifə gəlir.
jQuery
Hər handler bildiyi elementləri dəyişir, sonra
refresh()sayğacı və filtri düzəldir.- Kod necə qurulub
Statik HTML və server rendering
Sorğuları yönləndirən və səhifələri render edən bir server proqramı. Brauzerdə JavaScript lazım deyil.
jQuery
Event handler-lərdən ibarət bir script.
#todo-listüzərindəki delegated handler sonradan əlavə olunan elementləri də əhatə edir.
Niyə dəyişdi
Yol boyu hər dövrdə nə ağrıtdı və ondan sonra hansı dövr gəldi.
Statik HTML və server rendering→Dynamic HTML və brauzer müharibələri
Hər dəyişiklik, hətta bir checkbox-u işarələmək belə, serverə gedib-gəlmə və yeni səhifədir: ekran yanıb-sönür, scroll mövqeyi və yarımçıq yazılan hər şey itir, istifadəçi hər dəfə şəbəkəni gözləyir. Səhifələr istifadəçiyə özbaşına reaksiya verə bilmirdi. JavaScript (1995) və Dynamic HTML səhifəyə brauzerdə özünü dəyişməyə imkan verdi.
Dynamic HTML və brauzer müharibələri→AJAX
Səhifə özünü dəyişə bilirdi, amma başqa səhifəyə keçmədən serverlə data mübadiləsi edə bilmirdi: təzə data yükləmək və ya dəyişikliyi saxlamaq yenə forma göndərişi və ya link, yəni tamamilə yeni səhifə demək idi, dəyişənlərdə saxlanan hər şey isə ondan sonra yox olurdu. Üstəlik hər brauzer üçün kodun ayrıca qolu lazım idi. XMLHttpRequest və AJAX yanaşması skriptə arxa planda serverlə danışmağa və səhifənin yalnız dəyişən hissəsini yeniləməyə imkan verdi.
AJAX→jQuery
Hər brauzer bunu bir az fərqli edirdi. Internet Explorer 5 və 6 obyekti
new ActiveXObject("Microsoft.XMLHTTP")ilə yaradırdı, 9-cu versiyadan əvvəlki Internet Explorer event-ləriaddEventListenerəvəzinəattachEventilə bağlayırdı, hər brauzerin DOM-da öz qəribəlikləri vardı, ona görə script-lər uzanır və brauzer yoxlamaları ilə dolurdu. jQuery kimi kitabxanalar XHR-i, event-ləri və DOM-u hər brauzerdə eyni işləyən qısa bir API-yə bükdü.
Eyni tətbiq yan-yana
Hər versiyanın əsas faylı. Hər iki tətbiq eyni testdən keçir: eyni markup, eyni davranış, fərqli ideyalar.
Tətbiqlər brauzerində sandbox-larda işləyir.
Statik HTML və server rendering
yoxdur, sadə brauzer API-ləri
/server.js · 83 sətir
// Statik HTML dövrü: hər səhifəni server qurur; brauzer onu göstərir və formaları geri göndərir.
// 1990-cı illərdə bu CGI script idi (çox vaxt Perl, sonra PHP); burada JavaScript-dir.
// "Verilənlər bazası" serverdə yaşayır, ona görə siyahı hər səhifə yüklənməsindən sağ çıxır.
const todos = [
{ id: 1, title: "Read the docs", done: true },
{ id: 2, title: "Write the app", done: false },
];
let nextId = 3;
const FILTERS = { all: "All", active: "Active", done: "Done" };
// İstifadəçinin yazdığı mətn HTML-ə düşməzdən əvvəl escape olunmalıdır.
function escapeHtml(text) {
return String(text)
.replace(/&/g, "&")
.replace(/</g, "<")
.replace(/>/g, ">")
.replace(/"/g, """);
}
function renderPage(filter) {
const shown = todos.filter((t) => filter === "all" || (filter === "done") === t.done);
const left = todos.filter((t) => !t.done).length;
// Hər todo-nun öz kiçik forması var: onu dəyişmək serverə POST sorğusudur.
const items = shown
.map(
(t) => `
<li${t.done ? ' class="done"' : ""}>
<form method="post" action="/todos/${t.id}/toggle">
<input type="hidden" name="filter" value="${filter}">
<button type="submit" data-toggle>${t.done ? "Undo" : "Done"}</button>
</form>
<span class="title">${escapeHtml(t.title)}</span>
</li>`,
)
.join("");
// Filtrlər adi linklərdir: birini seçmək yeni səhifə yükləyir.
const links = Object.entries(FILTERS)
.map(
([name, label]) =>
`<a href="/?filter=${name}" data-filter="${name}"${name === filter ? ' class="selected"' : ""}>${label}</a>`,
)
.join(" ");
return `
<main class="todo-app">
<h1>Todos</h1>
<form id="todo-form" method="post" action="/todos">
<input type="hidden" name="filter" value="${filter}">
<input id="new-todo" name="title" placeholder="What needs doing?" autocomplete="off" aria-label="New todo">
<button id="add" type="submit">Add</button>
</form>
<ul id="todo-list">${items}
</ul>
<div class="footer">
<span id="todo-count">${left} left</span>
<div class="filters">${links}</div>
</div>
</main>`;
}
// Bir sorğu gəlir, bütöv bir səhifə gedir. POST-un cavabı yeni səhifənin özüdür.
export function handle({ method, path, query, form }) {
const asked = form?.filter ?? query.filter;
const filter = Object.hasOwn(FILTERS, asked ?? "") ? asked : "all";
if (method === "POST" && path === "/todos") {
const title = (form.title ?? "").trim();
if (title) todos.push({ id: nextId++, title, done: false });
}
const toggle = path.match(/^\/todos\/(\d+)\/toggle$/);
if (method === "POST" && toggle) {
const todo = todos.find((t) => t.id === Number(toggle[1]));
if (todo) todo.done = !todo.done;
}
if (path === "/" || method === "POST") return { status: 200, body: renderPage(filter) };
return { status: 404, body: "<h1>Not found</h1>" };
}jQuery
jQuery 4.0.0
/src/main.js · 52 sətir
// jQuery dövrü: state səhifənin özüdür. Handler-lər DOM-u oxuyur, dəyişir, yenidən sayır.
import $ from "jquery";
// $(fn) sənəd hazır olana qədər gözləyir, $(document).ready(fn) kimi.
$(function () {
let filter = "all";
// Sayğacı, görünən elementləri və filtr düymələrini DOM-a uyğunlaşdırır.
function refresh() {
const left = $("#todo-list li").not(".done").length;
$("#todo-count").text(left + " left");
$("#todo-list li").each(function () {
const done = $(this).hasClass("done");
$(this).toggle(filter === "all" || (filter === "done") === done);
});
$("[data-filter]").removeClass("selected");
$('[data-filter="' + filter + '"]').addClass("selected");
}
$("#todo-form").on("submit", function (event) {
event.preventDefault();
const title = String($("#new-todo").val()).trim();
if (!title) return;
// Yeni <li>-ni server ilk elementləri necə yazıbsa, eləcə qururuq.
const $item = $("<li>").append(
$("<label>").append(
$('<input type="checkbox" data-toggle>'),
" ",
$('<span class="title">').text(title),
),
);
$("#todo-list").append($item);
$("#new-todo").val("");
refresh();
});
// Siyahıdakı bir delegated handler sonradan əlavə olunan elementləri də əhatə edir.
$("#todo-list").on("change", "[data-toggle]", function () {
$(this).closest("li").toggleClass("done", this.checked);
refresh();
});
$(".filters").on("click", "[data-filter]", function () {
filter = $(this).data("filter");
refresh();
});
refresh();
});