Əsas məzmuna keç
FrontDepth, Ana səhifə

JavaScript-in dərinlikləri

ES modullar

JavaScript faylları bir-birindən necə asılı olur: import və export formaları, modul scope-u, statik quruluş və tree shaking, canlı binding-lər, icra ardıcıllığı və dövrlər, dinamik import və top-level await, CommonJS ilə uyğunluq, bundler-lər və Vite.

JuniorMiddleSeniorYenilənib: 16 noyabr 2026

Oxu səviyyəsi

Seçilmiş səviyyəyə qədər olan bölmələr göstərilir.

Başlamazdan əvvəl

İlkin şərt yoxdur.

Bu mövzu Junior səviyyəsindən başlayır.

JuniorKonsepsiya

ES modulu nədir

ES modulu nəyə ehtiyacı olduğunu import ilə, nə təqdim etdiyini isə export ilə elan edən JavaScript faylıdır. Modullar standartlaşdırılmazdan əvvəl (ES2015) bütün <script>-lər bir qlobal bölüşürdü: hər üst səviyyəli var və funksiya qlobala çevrilirdi, script teqlərinin ardıcıllığını isə əllə idarə etmək lazım gəlirdi. Modullar bu problemləri həll edir:

  • Öz scope-u. Modulun üst səviyyəli dəyişənləri yalnız ona aiddir. Sən özün qoymasan, window-a heç nə düşmür.
  • Həmişə strict mode. "use strict" yazmağa ehtiyac yoxdur, üst səviyyədə this isə undefined-dir.
  • Bir dəfə icra olunur. Modulu neçə fayl import etsə də, onun kodu bir dəfə işləyir və bütün import edənlər həmin bir nüsxəni bölüşür.
  • Açıq asılılıqlar. Hər fayl nədən istifadə etdiyini adbaad göstərir, ona görə də brauzerlər və alətlər kodu işə salmadan asılılıq qrafını qura bilir.
JavaScript
// math.js
export const PI = 3.14159;
export function area(radius) {
  return PI * radius * radius;
}
JavaScript
// main.js
import { area } from "./math.js";
console.log(area(2)); // 12.56636

Brauzerdə

HTML
<script type="module" src="/main.js"></script>
  • Modul script-ləri default olaraq təxirə salınır (deferred): HTML parse olunarkən paralel yüklənir və parse bitəndən sonra sənəddəki ardıcıllıqla icra olunur. async atributu ilə modul özü və import etdikləri yüklənən kimi, heç bir ardıcıllıq gözləmədən işləyir.
  • Modullar CORS ilə yüklənir. Ona görə də index.html-i file:// ilə açanda heç nə işləmir; lokal server işlət. Server text/javascript kimi JavaScript MIME tipi göndərməlidir.
  • Bir neçə <script> teqi və ya import eyni modula istinad etsə də, o, yalnız bir dəfə icra olunur.

Node.js-də

Fayl .mjs ilə bitirsə və ya .js ilə bitib ən yaxın package.json-da "type": "module" yazılıbsa, ES modulu sayılır. .cjs faylları həmişə CommonJS-dir. "type" sahəsi olmayanda Node.js (22.7 və 20.19-dan bəri) .js faylında import/export sintaksisini özü də aşkar edir, amma sənədləri bu sahəni açıq yazmağı tövsiyə edir, çünki aşkarlamanın performans xərci var. İki sistemin müqayisəsi senior bölmələrindədir.

JuniorNümunə

import və export formaları

JavaScript
// user.js
export const ROLES = ["admin", "editor"];

export function formatName(user) {
  return user.first + " " + user.last;
}

export default class User {}
JavaScript
// app.js
import User, { ROLES, formatName as fullName } from "./user.js";
import * as users from "./user.js";
import "./polyfills.js";

Adlı export-lar

export const, export function, export class və ya siyahı: export { a, b as c }. Import edən fiqurlu mötərizədə dəqiq adı yazır və onu as ilə dəyişə bilər. Səhv yazılmış ad heç bir kod işə düşməmiş xəta verir, məsələn: SyntaxError: The requested module './user.js' does not provide an export named 'formatNme'.

Default export

Hər modulda ən çoxu bir dənə: export default expression. Import edən istədiyi adı seçir (yuxarıda User). Birləşmiş forma: import User, { ROLES } from "./user.js".

Namespace import

import * as users bütün export-ları xassə kimi saxlayan bir obyekt verir: users.ROLES, users.formatName, default export isə users.default kimi. Bu obyekt yalnız oxumaq üçündür.

Yan effekt üçün import

import "./polyfills.js" heç bir ad import etmədən modulu icra edir. Bundler ilə yığılan tətbiqlərdə polyfill-lər və qlobal CSS üçün tipikdir.

Yenidən export

JavaScript
// index.js
export { formatName } from "./user.js";
export { default as User } from "./user.js";
export * from "./dates.js";
export * as validators from "./validators.js";

export * bütün adlı export-ları yenidən export edir, default export-u isə yox. Yalnız belə yenidən export-lardan ibarət fayla barrel deyilir.

Adlı, yoxsa default?

Bir çox komanda adlı export-lara üstünlük verir: kodun hər yerində eyni ad, daha yaxşı autocomplete və adı dəyişmə, link mərhələsində tutulan yazı səhvləri. Default export-lar alətin onu gözlədiyi yerlərdə geniş yayılıb: React.lazy default-u komponent olan modul gözləyir, bəzi framework-lər isə hər route faylından default export istəyir.

Specifier-lər

Brauzerdə nisbi specifier-də ./ və ya ../ və fayl uzantısı olmalıdır: "./user" user.js-ə çevrilmir. "react" kimi bare specifier-ə isə import map və ya bundler lazımdır (senior bölmələrinə bax).

MiddleKonsepsiya

Statik quruluş və tree shaking

import və export elanları statikdir:

  • onlar yalnız modulun üst səviyyəsində yazıla bilər, if bloklarında və ya funksiyaların içində yox;
  • specifier hesablanan dəyər yox, həmişə string literal olur;
  • import-lar hoisting olunur: modulun öz kodundan hər hansı biri işləməzdən əvvəl onun asılılıqları yüklənir və bir-birinə bağlanır (link).

Buna görə də modul qrafı bütövlükdə icradan əvvəl məlum olur. Qrafın yüklənməsi üç mərhələdən keçir:

  1. Qurma (construction): hər modulu yüklə və parse et, onun import elanlarını oxu və bunu hər asılılıq üçün təkrarla.
  2. Bağlama (linking): hər export üçün binding yarat və hər import-u adını çəkdiyi export-a bağla. Mövcud olmayan export burada, hələ heç bir kod işləməmiş xəta verir.
  3. İcra (evaluation): modulların gövdələrini işə sal, əvvəlcə asılılıqları.

Tree shaking

Bundler (Rollup, Rolldown, webpack, esbuild) hansı export-ların istifadə olunduğunu statik olaraq gördüyü üçün heç kimin import etmədiyi export-ları ata bilər:

JavaScript
// format.js
export function formatPrice(value) {
  return value.toFixed(2) + " AZN";
}

export function formatHugeReport(rows) {
  return rows.map((row) => row.join(";")).join("\n");
}
JavaScript
// cart.js
import { formatPrice } from "./format.js";

formatHugeReport-u başqa heç nə import etmirsə, production bundle-da o olmayacaq.

Buna nə mane olur

  • Üst səviyyədə yan effektlər. İcra olunanda nəsə edən modul (prototipi dəyişən, qlobal qeydiyyat aparan, storage-ə yazan) heç bir export-u işlədilməsə də saxlanmalıdır. package.json-dakı "sideEffects" sahəsi (webpack-in təqdim etdiyi və bundler-lərin çoxunun oxuduğu sahə) onlara hansı faylları atmağın təhlükəsiz olduğunu deyir: heç biri üçün false, ya da ["*.css"] kimi siyahı.
  • CommonJS. require() adi funksiya çağırışıdır, module.exports isə icra zamanı qurulan obyekt. Ona görə bundler ümumi halda xassənin işlədilmədiyini sübut edə bilmir.
  • Namespace-ə dinamik müraciət. utils.formatPrice analiz oluna bilir; utils[name] isə bundler-i bütün export-ları saxlamağa məcbur edir.
  • Gizli effekti olan kod. const theme = createTheme() kimi üst səviyyəli çağırış, bundler onun təmiz (pure) olduğunu sübut edə bilmirsə, saxlanılır; bəzi bundler-lər çağırışın qarşısında /* @__PURE__ */ annotasiyasını qəbul edir.

Barrel faylları production build-də tree shaking-ə mane olmur, amma development server-ləri və test runner-ləri barrel-in arxasındakı hər modulu yükləməyə məcbur edir, həm də dövri import yaratmağı asanlaşdırır.

MiddleKonsepsiya

Canlı binding-lər: import surət yox, baxışdır

Import olunan ad export olunan dəyərin surəti deyil. O, export edən modulun dəyişəninə canlı, yalnız oxunan baxışdır.

JavaScript
// counter.js
export let count = 0;

export function increment() {
  count += 1;
}
JavaScript
// main.js
import { count, increment } from "./counter.js";

console.log(count); // 0
increment();
console.log(count); // 1

main.js count-a heç vaxt dəyər mənimsətməyib, amma 1 görür: hər iki ad counter.js-dəki eyni binding-ə istinad edir.

Import edən üçün yalnız oxumaq

main.js-də count = 5 yazmaq icra zamanı TypeError: Assignment to constant variable. atır. Dəyişənlərinə yalnız export edən modulun özü dəyər verə bilər; onları kənardan dəyişmək üçün increment kimi funksiya export et. Export olunan obyektin xassələrini isə istənilən import edən dəyişə bilər (settings.debug = true). Bu, bütün tətbiq üçün ortaq dəyişkən state-dir, ona görə bunu düşünərək et.

Default export xüsusi haldır

export default expression ifadəni bir dəfə hesablayır və həmin dəyəri export edir. export { value as default } isə binding-i export edir. Export edən modul sonradan value-ya yeni dəyər versə, dəyişikliyi yalnız ikinci forma göstərir (MDN də məhz bu fərqi təsvir edir).

Bu niyə vacibdir

  • Dövrlər. Modul işə başlayanda hələ inisializasiya olunmamış binding sonradan etibarlı ola bilər. Canlı binding-lər olmasaydı, dövri import-lar həmişəlik undefined görərdi.
  • CommonJS ilə müqayisə. const { count } = require("./counter") çağırış anındakı dəyəri kopyalayır; sonrakı dəyişikliklər görünmür.
  • Bundler-lər bunu təkrarlamalıdır. webpack import-ları canlı saxlamaq üçün hər export-u modulun exports obyektində getter kimi təyin edir, ona görə də hər oxuma cari dəyəri qaytarır. Rollup və Rolldown isə scope hoisting işlədir: modullar bir scope-da birləşdirilir və import eyni dəyişənə birbaşa istinada çevrilir.

Namespace obyekti də (import * as counter) canlıdır: counter.count həmişə cari dəyəri oxuyur.

MiddleTipik səhvlər

İcra ardıcıllığı və dövri import-lar

İcra dərinliyə doğru gedir: modulun gövdəsi işləməzdən əvvəl onun import etdiyi bütün modullar import elanlarının yazıldığı ardıcıllıqla icra olunur. Artıq icra olunmuş modul ötürülür, ona görə də ortaq asılılıq bir dəfə, ona ehtiyacı olan ilk moduldan əvvəl işləyir. Giriş (entry) modulu ən sonda işləyir.

Import ardıcıllığının əhəmiyyəti buradan gəlir: main.js əvvəlcə ./polyfills.js-i, sonra ./app.js-i import edirsə, polyfill-lər app.js-in hər hansı kodundan əvvəl işləyəcək. Amma buna arxalanmaq kövrəkdir; modul ehtiyac duyduğunu özü import etməlidir.

Dövri import-lar

a.js b.js-i, b.js isə a.js-i import edirsə, ikisi də birinci işləyə bilməz. Qrafa a.js-dən daxil olanda yükləyici əvvəlcə b.js-i icra etməyə başlayır. Onun a.js import-u artıq icra prosesində olan modula yönəlir, ona görə də b.js a.js hələ işləmədən icra olunur:

JavaScript
// a.js
import { b } from "./b.js";
export const a = "a";
console.log("a sees " + b);
JavaScript
// b.js
import { a } from "./a.js";
export const b = "b";
console.log("b sees " + a);

a.js-i işə salanda b.js-dən ReferenceError: Cannot access 'a' before initialization atılır. a binding-i artıq mövcuddur (link zamanı yaradılıb), amma onun const elanı hələ icra olunmayıb, yəni o hələ . var ilə bunun əvəzinə undefined alardın, bu da eyni bug-ın daha səssiz variantıdır.

Dövrün içində nə işləyir

  • Funksiya elanları link zamanı inisializasiya olunur, ona görə də b.js a.js-in export etdiyi funksiyanı üst səviyyədə çağıra bilər, bir şərtlə ki, həmin funksiya a.js-in hələ inisializasiya olunmamış let/const dəyişənlərini oxumasın.
  • Import-ları sonra oxumaq, yəni bütün qraf icra olunandan sonra çağırılan funksiyaların içində oxumaq işləyir, çünki canlı binding-lər o vaxt artıq inisializasiya olunmuş dəyərlərə yönəlir.

Dövrləri necə düzəltmək və qarşısını almaq olar

  • Ortaq kodu hər ikisinin import etdiyi üçüncü modula köçür.
  • Import-ları modulun üst səviyyəsində yox, funksiyaların içində oxu.
  • Barrel fayllarına diqqət et: "../components"-dən import edən komponent (həmin qovluğun index.js-i də elə bu komponenti yenidən export edirsə) barrel vasitəsilə dövr yaradır.
  • Dövrləri avtomatik aşkarla, məsələn, eslint-plugin-import-un import/no-cycle qaydası və ya madge --circular ilə.
MiddleVeb platforma

Dinamik import() və top-level await

import()

import(specifier) elan yox, ifadədir. O, istənilən yerdə yazıla bilər (funksiyalarda, if bloklarında, hətta klassik script-lərdə), specifier-i hesablana bilər və modulun namespace obyektinə promise qaytarır:

JavaScript
button.addEventListener("click", async () => {
  const { openEditor } = await import("./editor.js");
  openEditor();
});

Artıq yüklənmiş modul yenidən icra olunmur: import() hər dəfə eyni namespace obyekti ilə resolve olunur.

Code splitting

Bundler-lər hər import()-u bölünmə nöqtəsi sayır: editor.js və yalnız onun işlətdiyi asılılıqlar ayrıca chunk-a düşür və brauzer onu kod ilk dəfə işləyəndə yükləyir. Statik import-lar kodu ilkin bundle-da saxlayır, dinamik import-lar isə onu oradan çıxarır.

JSX
const Settings = lazy(() => import("./Settings.jsx"));

React.lazy-yə default-u komponent olan obyektlə resolve olunan promise lazımdır. Adlı export üçün onu çevir: lazy(() => import("./Chart.jsx").then((m) => ({ default: m.Chart }))).

Bundler yalnız analiz edə bildiyini bölə bilər. Tam dinamik import(url) icra zamanı brauzerin öhdəsinə qalır; Vite və webpack isə import(`./locales/${lang}.js`) kimi qovluğu və uzantısı sabit olan şablonu qəbul edir və uyğun gələn hər fayl üçün bir chunk yaradır.

Top-level await

Modulda await üst səviyyədə də yazıla bilər:

JavaScript
// config.js
const response = await fetch("/config.json");
export const config = await response.json();

Modul asinxron olur: onu birbaşa və ya başqa modullar vasitəsilə import edən hər modul öz gövdəsini işə salmazdan əvvəl onun bitməsini gözləyir. Ondan asılı olmayan modullar isə bu müddətdə icra olunmağa davam edir (MDN: qonşu modulları bloklamır).

Nəticələri:

  • Giriş zəncirindəki yavaş top-level await bütün tətbiqin başlamasını gecikdirir. Başlamaq üçün lazım olmayan məlumat üçün bunun əvəzinə promise və ya yükləyici funksiya export et.
  • O, rədd edilsə, modul icra oluna bilmir, onu import edənlər də uğursuz olur və həmin modulun sonrakı hər import-u eyni xətanı alır.
  • Bu, yalnız ES modullarında işləyir: Chrome 89+, Firefox 89+, Node.js 14.8+. Safari onu Safari 15 ilə əlavə edib, amma MDN Safari 27 çıxana qədər dəstəyi qismən sayır: bir neçə modulun top-level await-li eyni modulu eyni anda import etməsi düzgün işləmir. İçində top-level await olan qrafın CommonJS require() ilə yüklənməsi ERR_REQUIRE_ASYNC_MODULE atır.
SeniorVeb platforma

Node.js-də ES modullar və CommonJS

CommonJS (require, module.exports) ES modullarından çox-çox əvvəl Node.js-in modul sistemi idi və npm-in böyük hissəsi onunla yazılıb. İki sistem təkcə sintaksisə görə fərqlənmir:

CommonJSES modullar
Yüklənməsinxron, require() işləyəndəəvvəlcə qraf parse olunur və bağlanır, sonra icra olunur (asinxron da ola bilər)
Import olunan dəyərlərmodule.exports obyektindən oxunur; destructuring kopyalayırcanlı binding-lər
Top-level awaityoxdurvar
Cari faylın yolu__filename, __dirnameimport.meta.filename, import.meta.dirname
Fayl tipləri.cjs və ya "type": "commonjs" ilə .js.mjs və ya "type": "module" ilə .js

ES modulundan CommonJS-i import etmək

import legacy from "./legacy.cjs" default export kimi module.exports-u verir. import { parse } from "./legacy.cjs" kimi adlı import-lar Node.js mənbə kodunun statik analizi ilə onları aşkar edə bildikdə işləyir. Bu aşkarlama "bacardığı qədər" işləyən evristikadır və belə adlı import-lar canlı deyil.

ES modullarının require() ilə yüklənməsi

require() Node.js 20.19, 22.12 və 23.0-dan bəri ES modullarını bayraqsız yükləyə bilir, Node.js 25.4 isə bu imkanın eksperimental statusunu götürüb. O, modulun namespace obyektini qaytarır:

JavaScript
const { formatDate } = require("./dates.mjs");
const Logger = require("./logger.mjs").default;

Modul "module.exports" string adı ilə dəyər export edərək require()-ın nə qaytaracağını özü seçə bilər: export { Logger as "module.exports" }. Yeganə sərt məhdudiyyət: yüklənən qraf sinxron olmalıdır. İçindəki hər hansı modul top-level await işlədirsə, Node.js ERR_REQUIRE_ASYNC_MODULE atır; orada import() işlət.

Bu, CommonJS koduna yalnız ESM olan paketlərdən istifadə etməyə imkan verir. Əvvəllər məhz bu ehtiyac kitabxana müəlliflərini iki build buraxmağa məcbur edirdi.

Dual package hazard

Həm CommonJS, həm də ESM build-i olan paket bir tətbiqdə iki dəfə yüklənə bilər: bir dəfə require, bir dəfə də import vasitəsilə. Bu, iki modul nüsxəsi deməkdir: iki cache, singleton state-in iki surəti və onların arasında uğursuz olan instanceof yoxlamaları. Hansı yükləyicinin hansı faylı alacağını paketin exports sahəsi müəyyən edir:

JSON
{
  "name": "date-kit",
  "type": "module",
  "exports": {
    ".": {
      "import": "./dist/index.js",
      "require": "./dist/index.cjs"
    }
  }
}

State-i təkrarlanan fayllardan kənarda saxla və ya yalnız ESM buraxıb CommonJS istifadəçilərinə require(esm) vasitəsilə xidmət et.

SeniorFramework

Bare specifier-lər, bundler-lər və Vite dev server

Brauzerlər yalnız URL-ləri resolve edir: "./utils.js", "/src/app.js", "https://…". "react" kimi bare specifier nəsə onu URL-ə çevirməsə, xəta verir.

Import map-lər

HTML
<script type="importmap">
  {
    "imports": {
      "react": "/vendor/react.js"
    }
  }
</script>
<script type="module" src="/main.js"></script>

Import map-lər mart 2023-dən bütün əsas brauzerlərdə var (Baseline, geniş əlçatandır). Map ona arxalanan modul script-lərindən əvvəl gəlməlidir. Onlar build-siz layihələri praktik edir, amma sorğu şəlaləsini (waterfall) aradan qaldırmır: hər iç-içə import yalnız onun valideyni yüklənib parse olunandan sonra aşkar edilir. <link rel="modulepreload"> məlum modulları əvvəlcədən elan etməyə imkan verir.

Bundler nə edir

Bundler hər faylı parse edib onun import-larını tapır, onları izləyərək modul qrafı qurur, hər modulu funksiyaya çevirir və bu funksiyaları asılılıq ardıcıllığı ilə çağıran kiçik runtime əlavə edir. Platformadakı Mini Bundler build layihəsində belə bundler-i özün yazırsan: acorn ilə import-ların tapılmasından dövrlərin idarə olunmasına qədər. Klassik bundler-in nəticəsi sadələşdirilmiş şəkildə belə görünür:

JavaScript
const modules = {
  "./math.js": (exports) => {
    exports.area = (radius) => 3.14159 * radius * radius;
  },
  "./main.js": (exports, require) => {
    const { area } = require("./math.js");
    console.log(area(2));
  },
};

const cache = {};
function require(id) {
  if (cache[id]) return cache[id];
  const exports = (cache[id] = {});
  modules[id](exports, require);
  return exports;
}

require("./main.js");

Cache sayəsində hər modul, onu neçə modul require etməsindən asılı olmayaraq, bir dəfə işləyir. Real bundler-lər bunun üzərinə tree shaking, scope hoisting, hər import() üçün chunk və minification əlavə edir.

Development rejimində Vite

Vite development zamanı sənin mənbə kodunu bundle etmir. Brauzer /src/main.jsx-i native modul kimi yükləyir və hər import dev server-ə sorğuya çevrilir. Server həmin bir faylı tələb olunan anda öz plugin pipeline-ı ilə çevirir (JSX, TypeScript). Import analizi bare import-ları real URL-lərə çevirir, məsələn, /node_modules/.vite/deps/react.js?v=…. Asılılıqlar bir dəfə Rolldown ilə əvvəlcədən bundle olunur (Vite 8): CommonJS paketləri ESM-ə çevrilir, yüzlərlə daxili modulu olan paket isə (lodash-es-də 600-dən çox var) bir sorğuya çevrilir. HMR də eyni native modullar üzərində işləyir: redaktədən sonra brauzer dəyişən modulu yenidən import edir, import.meta.hot.accept() çağırmış kod isə onu səhifəni yeniləmədən yerində əvəz edir.

Platformadakı "Vite: from request to module" turu (vite v8.3.8) bu yolu transform middleware, plugin container, import analizi və HMR vasitəsilə izləyir. Production üçün vite build yenə də bundle edir, çünki çoxlu kiçik iç-içə sorğu bir neçə optimallaşdırılmış chunk-dan yavaşdır.

SeniorMüsahibə məsləhətləri

Müsahibə üçün məsləhətlər

30 saniyəlik cavab. "ES modullar öz scope-u olan, asılılıqlarını import ilə, API-sini isə export ilə elan edən fayllardır. Quruluş statikdir, ona görə də bütün qraf hər hansı kod işləməmiş məlum olur: alətlər tree shaking edə bilir, yükləyici isə hər import-u öz export-una bağlayır. Import-lar canlı, yalnız oxunan binding-lərdir, hər modul bir dəfə icra olunur, import() isə kodu lazım olanda yükləyir."

Gözlənilən suallar

  • Adlı, yoxsa default export? Nəyə üstünlük verdiyini və səbəbini de (sabit adlar, refactoring), default export-un harada gözlənildiyini də qeyd et (React.lazy, route faylları).
  • Tree shaking nədir və nə vaxt işləmir? Statik import-lar işlədilməyən export-ları görünən edir. Üst səviyyədəki yan effektlər, CommonJS və namespace-ə dinamik müraciət ona mane olur; "sideEffects" bundler-ə nəyi ata biləcəyini deyir.
  • Canlı binding nədir? Sayğac nümunəsini göstər, sonra yalnız oxumaq qaydasının TypeError-unu, sonra da export default value ilə export { value as default } arasındakı fərqi.
  • Başlanğıcda "Cannot access 'x' before initialization" alırıq. Dövri import modulu onun asılılığının const elanları icra olunmazdan əvvəl işə salıb. İcra ardıcıllığını və dövrü necə qırmaq olacağını izah et.
  • Code splitting necə işləyir? Hər import() bölünmə nöqtəsidir; chunk kod işləyəndə yüklənir.
  • ESM və CommonJS. Yüklənmə modeli, canlı binding-lər, top-level await, hər iki istiqamətdə uyğunluq, require(esm) və ERR_REQUIRE_ASYNC_MODULE.

Bal itirdən səhvlər

  • Import-un dəyəri kopyaladığını demək. Bu, canlı binding-dir; kopyalayan yalnız CommonJS-dəki destructuring-dir.
  • Modulların hər import-da yenidən icra olunduğunu demək. Hər modul nüsxəsi bir dəfə icra olunur, sonrakı import-lar onu təkrar istifadə edir.
  • type="module" script-lərinin parse-ı blokladığını demək. Onlar default olaraq təxirə salınır.
  • import()-u sinxron adlandırmaq. O, promise qaytarır.

Senior səviyyəni göstərən məqamlar

Dil qaydalarını alətlərlə bağla: bundler qrafı necə qurur və modulları necə yenidən yazır, Vite niyə development-də native ESM verir, production-da isə bundle edir, top-level await tətbiqin başlamasını necə dəyişir və böyük kod bazasında import dövrünü necə tapıb qırardın.

JuniorYoxlama siyahısı

ES modullarını review edərkən nəyi yoxlamalı

Bu siyahını yazmadığın kodu review edəndə işlət: komanda yoldaşının pull request-i, kitabxananın issue tracker-indəki snippet və ya AI assistentin təklifi. Bircə ehtiyatsız import tətbiqi başlanğıcda çökdürə, ilkin bundle-ı lazımsız yerə böyüdə və ya tree shaking-ə (işlədilməyən export-ların atılmasına) mane ola bilər.

  • Yeni import dövri import-a səbəb olurmu? İki fayl bir-birini, hətta barrel index.js vasitəsilə import edirsə, onlardan biri digərinin const elanlarından əvvəl işə düşür və ReferenceError: Cannot access 'a' before initialization atır. madge --circular və ya import/no-cycle lint qaydasını işə sal.
  • Modul üst səviyyədə iş görürmü? Prototipi dəyişən, qlobal qeydiyyat aparan və ya storage-ə yazan kod import zamanı işləyir və heç nə işlədilməsə də bundle-da qalır. Export olunan funksiyaya üstünlük ver; kitabxanadırsa, package.json-dakı "sideEffects" sahəsini yoxla.
  • İlk ekrana lazım olmayan kod statik import olunurmu? Yalnız klikdən sonra lazım olan kodu import() ilə yüklə ki, ayrıca chunk-a düşsün; React.lazy üçün isə default export komponent olmalıdır.
  • Başlanğıc zəncirində top-level await varmı? Ondan asılı olan hər modul onu gözləyir, o rədd edilsə, uğursuz olur. Başlanğıcda lazım olmayan data üçün promise və ya yükləyici funksiya export et.
  • Import edən modul import olunan ada və ya export olunan obyektə yazırmı? count = 5 TypeError atır, çünki import-lar yalnız oxunan canlı binding-lərdir; export olunan obyekti dəyişmək isə bütün tətbiq üçün ortaq state yaradır. increment kimi funksiya export etməyə üstünlük ver.
  • Specifier-lər kodun işlədiyi yerdə resolve olunacaqmı? Brauzerdə nisbi yolda ./ və uzantı olmalıdır, "react" kimi bare adlara isə import map və ya bundler lazımdır. Node.js-də .mjs uzantısını və ya "type": "module" sahəsini yoxla.

Özünü yoxla

  • Məşq

    Kodun nəticəsini təxmin et, açıq müsahibə suallarına cavab ver və özünü qiymətləndir.

    4 nəticə sualı · 3 açıq sual

  • Quiz

    İzahlı test sualları və yekun nəticə.

    6 sual

Bu mövzudan istifadə edən praktiki işlər.

Özün qur

Buna əsaslanan real kitabxanaların mənbə kodu üzrə bələdçili turlar.